تصویر بازتاب نور خورشید در دریاچه زحلی به ثبت رسید

دانشمندان ناسا برای اولین بار تصویری از بازتاب خورشید بر روی دریاچه ای در بزرگترین قمر سیاره زحل به ثبت رساندند.
به گزارش خبرگزاری مهر، دانشمندان ناسا اعلام کردند این اولین نشانه تصویری از وجود مایعات بر روی نیم کره شمالی این قمر و اولین تصویر از بازتاب نور خورشید بر روی سطح دریاچه ای در جهان دیگر که در فاصله چندین میلیارد مایلی از زمین قرار دارد به شمار می رود.

شباهتهای زیاد تایتان به زمین باعث شده تا توجه ناسا از چندین دهه گذشته نسبت به آن جلب شود، این قمر تنها جرم کیهانی در نزدیکی زمین و در منظومه خورشیدی به شمار می رود که گمان می رود آب مایع در آن وجود داشته باشد این قمر مانند زمین از اتمسفری برخوردار است که بیشترین بخش آن از نیتروژن تشکیل شده است.

محققان معتقدند وجود آب بر روی یک سیاره یا اجرامی مشابه ماه یا تایتان می تواند شانس وجود گونه هایی از حیات را در آن اجرام افزایش دهد تصویر بازتاب نور خورشید بر روی دریاچه تایتانی توسط فضاپیمای کاسینی به ثبت رسیده است، این سیاره از زمان آغاز ماموریت خود در سال 2004 در جستجوی چنین بازتابهایی از جانب یکی از اعضای خانواده سیاره زحل، به خصوص تایتان بوده است.

دانشمندان با همکاری محققان دانشگاه آریزونا توانستند با توجه به اطلاعاتی که پیشتر به دست آورده بودند، موقعیت دقیق این بازتاب را محاسبه کنند این شعاع نوری از لبه جنوبی دریاچه ای به نام "کراکن مر"، دریاچه ای عظیم مملو از متان که سطحی در حدود 400 هزار کیلومتر را پوشش داده، ساطع شده است این وسعت از دریای خزر که بزرگترین دریاچه جهان به شمار می رود نیز بزرگتر است.

شکار این بازتاب ویژه، در حدود 5 سال زمان صرف کرد زیرا بخش شمالی تایتان در این مدت تحت پوشش تاریکی فصل زمستان قرار گرفته بود. 

بر اساس گزارش سی ان ان، محققان ناسا اعلام کردند در مرحله بعدی قصد دارند درباره مطالبی از جمله اینکه آیا در این قمر گونه ای از آب مایع وجود دارد؟ آیا تغییرات فصل در این قمر تغییراتی به وجود می آورد؟ آیا در تایتان باران می بارد؟ و اینکه چگونه متان مایع بر روی سطح این قمر جاری شده است، تحقیقات گسترده تری را انجام دهند.

سردترین مکان منظومه خورشیدی در کره ماه شناسایی شد

اندازه گیری های جدیدی که توسط مدارگرد اکتشافی ماه سازمان ناسا به دست آمده است نشان می دهد سردترین مکان در منظومه خورشیدی حفره ای به نام هرمیت در کره ماه است.

به گزارش خبرگزاری مهر، این مدارگرد توانست با استفاده از ابزار Diviner خود حرارت نیمه شب زمستانی سردترین حفره در قطب شمال کره ماه را اندازه گیری کند، بر اساس اطلاعات به دست آمده از این پژوهش حرارت این حفره در حدود منفی 249 درجه سلسیوس است.

به گفته اخترشناسان ماه یکی از افراطی ترین محیطهای دمایی در منظومه خورشیدی به شمار می رود، در میانه روز حرارت قسمتهای استوایی آن می تواند تا 127 درجه سلسیوس افزایش پیدا کند در حالیکه در همان زمان در بخشهای تاریک دمای هوا بسیار پایین است.

کره ماه به صورت تقریبی دارای فصل است، گردش محور قمری در حدود 1.54 درجه است که این میزان در بیشتر مناطق تغییر چندانی به وجود نمی آورد اما به گفته دانشمندان در مناطق قطبی این گردش محور طی سال تفاوت سه درجه ای در زاویه فراز خورشید به وجود می آورد که همین پدیده عامل تغییرات شدید حرارتی در مناطق مختلف این بخش از کره ماه می شود.

بر اساس گزارش بی بی سی، رصدگر Diviner کمترین حرارت تابستانی را در تاریکترین منطقه قطب جنوب ماه در حدود منفی 238 درجه سلسیوس اندازه گیری کرده است اما در قطب شمال، که در شرف دگرگونی زمستانی قرار دارد درجه حرارت در حفره ای به نام هرمیت در حدود منفی 247 درجه سلسیوس اندازه گیری شده است. محاسبات نشان می دهد برای یافتن چنین درجه حرارتی بر روی جرم کیهانی دیگر فردی باید به ورای مدار سیاره نپتون سفر کند.

10 کشف برتر فضایی در سال 2009 مشخص شدند

نشریه نشنال جئوگرافی 10 کشف علمی مرتبط با علوم فضایی که بازتاب گسترده ای در جهان علم داشته است را به عنوان برترین کشفیات فضایی سال 2009 انتخاب کرد. 

این نشریه با اشاره به کشفیات فضایی که نشان از وجود آب یا زندگی آبزیان در سیارات و اجرام کیهانی داشته اند 10 کشف برتر فضایی سال 2009 را که با استقبال مخاطبان این نشریه مواجه شده معرفی کرده است.

کشف پوسته ستاره ای 10 میلیارد بار سخت تر از فولاد: 

این کشف که با کمک مدل رایانه ای انجام گرفته است نشان می دهد لایه خارجی ستاره نوترونی از قدرتمندترین مواد موجود در زمین نیز سخت تر است. آزمایش فشار بر روی این مدل رایانه ای نشان داد لایه خارجی این ستاره نوترونی نسبت به فولاد توانایی تحمل فشاری 10 میلیارد بار بیشتر را دارد.

کشف امکان وجود حیات آبزیان در قمر مشتری: 

دانشمندان پس از بررسی های متعدد اعلام کردند در صورتی که در قمر اروپا حیات وجود نداشته باشد متعجب خواهند شد. تحقیقات دانشمندان در ماه نوامبر نشان داد دریاها در این قمر به اندازه ای از اکسیژن برخوردارند که آبزیانی مانند ماهی ها می توانند در آن زندگی کنند.

کشف 32 سیاره جدید در خارج از منظومه خورشیدی: 

اخترشناسان اعلام کردند کشف این تعداد سیاره در خارج از منظومه خورشیدی تعداد سیاره های فراخورشیدی را به بیش از 400 سیاره افزایش داده که این تعداد می تواند شانس یافتن سیاره های شبه زمینی را افزایش دهد.

ارائه نقشه ای از سیاره های شناخته شده در منظومه خورشیدی و فراتر از آن: 

در این نقشه تعاملی سیاره های فراخورشیدی که تا کنون کشف شده اند با توجه به ابعاد و فاصله آنها نسبت به زمین در کنار یکدیگر قرار داده شده اند. اکثر این سیاره ها از مشتری بزرگترند که این ویژگی شناسایی آنها را آسانتر کرده است.

کشف آب مایع در مریخ: 

تصاویری که در تابستان 2008 توسط کاوشگر فونیکس به ثبت رسیده اند، حبابهای عجیبی را بر روی پایه های این کاوشگر نشان می دهد که رفتاری مانند قطرات آب دارند. نتیجه این در گزارشی در ماه فوریه منتشر شده است.

اکثر سیاره های کشف شده از اقیانوسهای غیر منجمد برخوردارند:

 اندازه گیریها و مطالعاتی که نتایج آنها در ماه آوریل ارائه شد نشان می دهند سیاره ای که به سیاره Gliese 581d شهرت یافته است شباهتهای زیادی نسبت به آنچه در گذشته تصور می رفت، با زمین داشته و می تواند از آب مایع برخوردار باشد. به گزارش مهر، این سیاره در عین حال سیاره خواهری دارد که سبک ترین سیاره در جهان است که تا کنون کشف شده است.

ذراتی بزرگتر از کهکشانها جهان را پر کرده اند: 

احتمال می رود قدیمی ترین ذره ساب اتمیک به نام نوترینوها فضایی بزرگتر از هزاران کهکشان را در جهان اشغال کرده اند. این ایده و کشف طی یک شبیه سازی رایانه ای ارائه شده است.

اثبات وجود اولین سواحل باستانی در مریخ:

 تصاویر با کیفیت از دره های مریخی نشانه هایی از وجود خطوط ساحلی سه میلیارد ساله را در اختیار دانشمندان قرار داد که این خطوط نشاندهنده حضور دریاچه ای به بزرگی دریاچه Champlain در گذشته سیاره مریخ بوده است.

اثبات وجود آب در کره ماه توسط ناسا: 

سازمان ناسا به صورت رسمی اعلام کرد موفق به یافتن مقادیر قابل توجهی آب در کره ماه شده است. این کشف در پی ماموریت برخورد کاوشگر LCROSS با حفره ای در کره ماه به دست آمد.

کشف ستاره دنباله داری با دو دنباله سبز رنگ:

زمانی که این ستاره دنباله دار در اواخر ماه فوریه از میان منظومه خورشیدی عبور کرد، دنباله دوم آن مشاهده شد و اخترشناسان دیدند که این ستاره یا ستاره دنباله دار لولین درخششی سبز رنگ دارد، پدیده ای که شاید هرگز فرصت حضور در منظومه خورشیدی زمین را به دست نیاورد.

خاموشی ناگهانی خورشید و نشانه های عصر یخبندانی دیگر: 

در ماه می 2009 میزان فعالیتهای خورشیدی به میزان قابل توجهی کاهش پیدا کرد و به کندترین حالت خود طی چندی دهه گذشته رسید. این پدیده توجه اخترشناسان را نسبت به تاثیرات آن بر روی آب و هوای زمین جلب کرد زیرا کاهش این فعالیتها می تواند منجر به آغاز عصر یخبندانی دیگر در زمین شود.

منبع : نجوم نیوز

چرا شب ،،آسمان تاریک است؟

 

ساده‌ترین رویدا دها،غالباً غنی ترین آگاهیها را با خود دارند.کافی است به آنها نظر کنیم.سقوط یک سیب، راز جاذبه عمومی را بر نیوتن آشکار ساخت. شب سیاه در دل خود آغازهای کائنات را دارد.

در۱۶۱۰ ،کپلر راز سیاهی شب را از خود پرسیده و به خود گفته بود که اگرکائنات بی پایان است ،آسمان شبانگاهی-در آن هنگام که خورشیدآن سوی کره زمین را روشن می کند- نیزباید چون روز درخشان باشد.یک کائنات بی نهایت ،باید حامل مقداری بی نهایت ستاره و هر کدام به همان تابندگی آفتاب ،باشد. همانطور که در دل یک جنگل انبوه،نگاه آدمی در هر سو بر روی تنه های درختان بی شمار متوقف می شود،در جنگل ستارگان یک کائنات بی نهایت، نیز،باید نگاه بر هر سو که متوجه شود ، با یک ستاره بر خورد کند و آسمان شبها می بایستی تابندگی خورشید را داشته باشد.کپلر نتیجه می گرفت که بنابراین شب سیاه به معنی آن است که کائنات بی پایان نیست.
در۱۶۸۷ ،وقتی نیوتن نظریه کائنات بی پایان را از سر گرفت تا مبادا جاذبه عمومی اوهمه جهان را در یک توده عظیم مرکزی فرو ریزد،مسئله شب سیاه باردیگر ظهور کرد .هاینریش ‏‏‎ألبرس ستاره شناس آلمانی با تکیه بر ایده یک منجم سوئیسی به نام ژان فیلیپ دوشزو در ۱۸۲۳نظر دارد که روشنایی ستاره ها می بایستی درزمان سفرشان در فضا درجایی جذب شود وشب از این جهت تاریک است که نور ستاره ها،در حد کمال ، به ما نمی رسد.این توضیح ،بهترین نبود ،زیرا آنچه که جذب می شود ،لاجرم باید باز پس داده شود زیرا نور ،گم شدنی نیست.رازی که امروز ازآن به نام تناقض ألبرس یاد می شود،سر به مهر مانده بود.

با کائنات بیگ ـ بنگ از راز ظلمت شب،سر انجام پرده برداشته شد.شب تاریک است ، زیرا برای پر کردن آسمان از روشنایی،ستاره به اندازه کافی نیست. تعداد ستاره ها محدود است، نه چنانکه کپلر می اندیشید،به دلیل آنکه کائنات حد و مرز دارد ،بلکه به این دلیل که ما تمام کائنات را نمی بینیم. به دلیل آنکه عالم آغازی داشته است و به دلیل آنکه انتشار نور آنی و فوری نیست .فقط روشنایی ستاره هایی به ما می رسدکه در درون دایره ـ افق واقع شده اند.از سوی دیگر ،شمار ستارگان محدود است زیرا تا ابد نمی پایند. عمر ستاره های نورانی، درتناسب با سن و سال کائنات کوتاه است.چند میلیون یا حد اکثرچند میلیارد سال زندگی می کنند و بعد می روند.دست آخر ،گسترش کائنات نیز در این میان سهم اندک خود را ادا می کند.هر چه مسافت کهکشانها از یکدیگر دورتر شود،روشنایی نیز با دشواری بیشتری به ما می رسد ونور نیرو و قدرت خود را از دست می دهد و به قرمزی متمایل می شود .و به این ترتیب ،نیروی روشن کننده در دایره ـ افق کاهش می یابد.

دفعه آینده که بر این سقف ستاره گون ، در یک شب ظلمانی زیبا خیره شدید ،به یادخود بیاورید که این نمایش شگفت انگیز و با شکوه را مدیون آنید که کائنات آغازی داشته است و زندگی ستاره های تابان شتابان است.

منبع :کتاب آهنگ پنهان

                         

شهاب ‏سنگ‏ ها منشا آب کشف شده در ماه هستند

برخورد کاوشگر LCROSS به ماه وجود آب را تایید کرده است. شواهد به دست آمده از این ماموریت نشان می‏دهد که بخش عمده این آب از طریق شهاب‏سنگ‏ها به ماه آورده شده است.

معمای چگونگی پیدایش آب روی ماه احتمالا به زودی حل خواهد شد. شواهد به دست آمده از ماموریت کاوشگر LCROSS نشان می‏دهد که بخش عمده این آب از طریق شهاب‏سنگ‏ها به ماه آورده شده است. به این ترتیب فرضیه شکل‏گیری آب روی ماه بر اثر باد خورشیدی به نظر نادرست می‏رسد.

ماه گذشته، ناسا طی ماموریتی دو سفینه را به سطح ماه کوبید: ابتدا یک مرحله از موشک پرتاب‏کننده و چند دقیقه بعد خود کاوشگر LCROSS. محل برخورد یکی از دهانه‏های ماه نزدیک قطب جنوب آن بود. پیش از برخورد، LCROSS به تهیه تعدادی عکس از برخورد موشک با ماه و همچنین طیف سنجی ذرات پراکنده‏شده در نتیجه برخورد پرداخت. عکس‏های ارسالی و نتایج به دست‏آمده از طیف‏سنجی به وضوح حاکی از وجود آب در ماه دارند.

در ماموریت‏های فضایی پیشین نیز نشانه‏هایی از وجود آب در ماه به دست آمده بود اما منشا این آب مشخص نبود. یکی از فرضیه‏های مطرح شده بادهای خورشیدی را عامل پیدایش آب می‏داند. بر مبنای این فرضیه، وقتی اتم‏های هیدروژن بادهای خورشیدی با اتم‏های اکسیژن موجود در خاک ماه برخورد می‏کنند، واکنش شیمیایی بین‏شان رخ می‏دهد و آب تولید می‏شود. اما اکنون شواهد به دست‏آمده نشان ‏می‏دهند که این فرضیه احتمالا نادرست است و آب موجود در ماه از خارج آن می‏آید.

اولین دلیلی که نشان می‏دهد آب موجود در سطح ماه توسط شهاب‏سنگ‏ها به آن آورده شده است این است که بر مبنای طیف‏سنجی‏های LCROSS، سطح ماه حاوی مواد فراری است که به سرعت تبخیر می‏شوند. این مواد، که حاوی کربن و هیدروژن هستند، می‏بایست میلیاردها سال قبل، درست بعد از زمانی که ماه شکل گرفت، در فضا گم شده باشند. به همین دلیل آب تولید شده توسط برهم‏کنش بادهای خورشیدی با خاک ماه باید خالص و عاری از مواد فرار باشد.

اما شهاب‏سنگ‏ها گلوله‏های یخی "کثیفی" هستند که حاوی مواد فراری نظیر متان می‏باشند. به عقیده یکی محققان دانشگاه تنسی به نام لری تیلور (Larry Taylor) «اگر ما بتوانیم منشا آب روی ماه را مشخص کنیم، اطلاعات زیادی راجع به گذشته ماه و برخورد شهاب‏سنگ‏ها با آن در طی چند میلیارد سال گذشته به دست خواهیم آورد».

یکی دیگر از شواهدی که در جهت تقویت فرضیه نقش شهاب‏سنگ‏ها مطرح می‏شود مربوط به حجم آب کشف شده در ماه است. بادهای خورشیدی حجم اندکی آب تولید می‏کنند، به میزانی که تراکم آن در خاک ماه بیش‏تر از 1 درصد نخواهد بود. اگر چه پژوهشگران تیم LCROSS هنوز مشغول تجزیه و تخلیل شواهد بدست‏آمده هستند، نتایج مقدماتی نشان می‏دهد که درصد تراکم آب در ماه به مراتب بیش از این میزان است و به بیش از چند درصد می‏رسد.

کشف مواد فرار علاوه بر ارتباطشان با شهاب‏سنگ‏ها، از یک جهت دیگر نیز مهم هستند: ارزش آن‏ها به عنوان منبع سوخت برای ماموریت‏های آینده انسان روی ماه. احتمال یافتن موادی نظیر اتانول و متان، که می‏توانند به صورت مستقیم به عنوان سوخت استفاده شوند، بازگشت انسان به ماه را از نظر اقتصادی توجیه می‏کند. به همین دلیل نوح پطرو (Noah Petro)، پژوهشگر مرکز فضایی گودارد ناسا، معتقد است: «LCROSS بلیت بازگشت به ماه را به ما داده است».

امیرحسام صلواتی

منبع newscientist  به نقل از نجوم نیوز

پروتونها در بزرگترین آزمایشگاه جهان با یکدیگر برخورد کردند

بزرگترین آزمایشگاه فیزیکی جهان سرانجام توانست اصلی ترین وظیفه خود یعنی برخورد دو ذره پروتون با یکدیگر را عملی ساخته و موجی از هیجان و امید را در دل فیزیکدانانی که بی صبرانه در انتظار چنین لحظه ای بودند به وجود آورد. به گزارش خبرگزاری مهر، مهندسان ناظر برخورد دهنده بزرگ هادرون سرانجام توانستند برای اولین بار شاهد برخورد دو پروتون در این برخورد دهنده عظیم باشند. این دو پروتون در عمق 100 متری زیر مرز فرانسه و سوئیس توسط هزار و 200 مغناطیس ابررسانا در جهت مخالف یکدیگر هدایت شده و با یکدیگر برخورد کردند. این رویداد از نظر دانشمندانی که در این آزمایشگاه بزرگ مشغول به کارند دستاوردی بزرگ به شمار می رود. این برخورد کم انرژی که با هدف آشکار ساختن رازهای کیهانی صورت گرفته است، پس از تابش دو پرتو به صورت همزمان و در دو جهت مخالف در تونل 27 کیلومتری برخورد دهنده هادرون رخ داد. برخورد دهنده بزرگ هادرون که توسط سازمان مطالعات اتمی اروپا، سرن راه اندازی شده است بزرگترین ماشین آزمایشگاهی جهان به شمار می رود و می تواند شرایطی مشابه آنچه چند میلی ثانیه پس از انفجار بزرگ در جهان رخ داد را شبیه سازی کند. دانشمندان در این آزمایشگاه به جستجوی نشانه هایی از بوزون هیگز، ذره ای ساب اتمیک که در درک درست از فیزیک بسیار حیاتی به شمار می رود، خواهند بود. دانشمندان پیش از این از عملکرد مطلوب دستگاه و سرعت عمل آن پس از فعال سازی مجدد ابراز خرسندی کرده بودند. رالف هیور مدیر کل سرن از سرعت بالا در دستیابی به برخورد دو ذره ابراز خوشحالی کرده و از آن به عنوان دستاوردی بزرگ و ارزشمند یاد می کند. به گفته وی با این حال باید به آینده نیز چشم دوخت زیرا تا آغاز برنامه فیزیکی اصلی برخورد دهنده بزرگ هادرون راه طولانی در پیش است. جیزم گیلیز مدیر ارتباطات سرن اعلام کرد اولین برخورد پروتونها درست زمانی صورت گرفت که کنفرانس خبری به منظور بررسی عملکرد ماشین پس از فعال سازی در حال برگزاری بود. ردیاب اطلس هادرون اولین ردیابی بود که حضور پروتونهای کاندیدای برخورد را به ثبت رساند و پس از آن دو ردیاب آلیس و LHCb با فاصله چند 10 دقیقه موفق به مشاهده این پروتونها شدند. سپس اپراتورها پرتوهای پروتون را به منظور ایجاد برخورد با یکدیگر انطباق داده و سرانجام دو پروتون با یکدیگر برخورد کردند. بر اساس گزارش بی بی سی، مهندسان سرن برخورد دهنده بزرگ هادرون را عصر روز جمعه پس از 14 ماه خاموشی به دلیل انجام تعمیرات برای دومین بار فعال سازی کردند. این آزمایشگاه عظیم 14 ماه پیش به دلیل بروز اختلال در یکی از اتصالات الکتریکی از کار افتاد.

كنجكاوی در مريخ با کنجکاوی 

انجام اولين آزمايش ها براي ساخت آسانسور فضايي

مهيار غلامپور


به تازگي شرکتي در سياتل برنده جايزه سه هزار دلاري ناسا براي ساخت يک ابزار جديد سفر به فضا شد. اين شرکت در رقابت براي ساخت نمونه اوليه مينياتوري از ماشيني که بتواند روزي از سطح زمين بالا برود و به مرزهاي فضا دست يابد، برنده اين جايزه شد.

طرح اين ابزار جديد مبتني بر ايده آسانسور فضايي است. اين ابزار مي تواند مسافران و محموله ها را در راستاي يک رشته بلند و محکم از زمين به فضا منتقل کند. هرچند ساخت اين ابزار به شدت رويايي و خيالي به نظر مي رسد و اين ايده سال هاي متمادي فقط در داستان هاي علمي- تخيلي مجال بروز داشت، اما از زماني که «آرتور سي کلارک» در رمان خود به نام «چشمه هاي بهشت» به توصيف ويژگي هاي اين آسانسور فضايي پرداخت، دانشمندان و مهندسان اين موضوع را با جديت بيشتري دنبال کردند.

با اينکه تا ساخت يک آسانسور فضايي واقعي چندين دهه فاصله داريم، اما ناسا با همکاري يک بنياد غيرانتفاعي ديگر به حمايت مالي شرکت هايي پرداخت که فناوري هاي لازم را براي دستيابي به چنين ايده يي عرضه مي کنند.

در اين مسابقه ساخت آسانسور فضايي، سه تيم شرکت کننده نمونه هايي ساخته بودند تا در راستاي کابلي که از يک بالگرد آويزان است، تا ارتفاع يک کيلومتري صعود کند. اين گروه ها براي آنکه نيروي لازم را براي صعود اين آسانسور فراهم کنند، نور ليزر را به سلول هاي فتو ولتايي اين موتورهاي الکتريکي مي تابانند. شرکت «ليزر موتيو» که برنده اين جايزه شد، ابزاري پنج کيلوگرمي و هرمي شکل ساخت که توانست اين فاصله را در چهار دقيقه و دو ثانيه طي کند. 

همين ابزار اين فاصله را در مرتبه دوم يک ثانيه زودتر طي کرد. پس از آن گروه «ليزر موتيو» تلاش کرد با کاستن از وزن اين ابزار سرعت آن را زياد کند. اين گروه براي آنکه بتواند جايزه 1/1 ميليون دلاري را تصاحب کند بايد ابزار خود را طي مدتي کمتر از سه دقيقه به بالاي کابل برساند. اين گروه با کاستن از وزن ماشين برقي خود توانست در نهايت 13 ثانيه زمان صعود را کم کند و آن را به رکورد سه دقيقه و 48 ثانيه برساند. اما اين گروه در آخرين تلاش خود براي فرستادن ماشين به ارتفاع يک کيلومتري دچار دردسر بزرگي شد، چرا که آنها نور ليزر زيادي را به سلول هاي فتو ولتايي ماشين خود تاباندند که باعث شد بخشي از دستگاه هاي آن بسوزد.

گفتني است يکي از گروه هاي شرکت کننده در اين رقابت، ماشيني ساخت که هنگام آزمايش اصلاً از زمين بلند نشد. يک گروه شرکت کننده ديگر هم ماشيني را عرضه کرد که هرچند بخش زيادي از مسير را طي کرده بود، اما در نهايت نتوانست به انتهاي مسير برسد.

با اين همه مديران شرکت برنده مي گويند، هرچند ايده ساخت آسانسورهاي فضايي به اين زودي ها محقق نمي شود، اما ما سعي داريم کاربردهاي ديگري براي اين فناوري ها پيدا کنيم.

تاريخچه شکل گيري ايده آسانسور فضايي

گفتني است آسانسور فضايي در اصل يک رشته فلزي بسيار محکم و دراز است که از سطح زمين تا فضا ادامه دارد و خودروهاي الکترومغناطيس مي توانند در راستاي اين کابل حرکت کنند و مسافران، محموله و گردشگران را بين زمين و فضا انتقال دهند. کارشناسان مي گويند در اين طرح ها براي آنکه از سقوط کابل به سطح زمين جلوگيري شود، لازم است جرمي به عنوان وزنه تعادل در مدار زمين مستقر شود. به همين دليل شايد لازم باشد براي تامين جرم لازم، سيارکي به محل مورد نظر منتقل شود. در اين حالت خودروهاي الکترومغناطيس مي توانند در طول اين کابل با سرعت زياد به حرکت درآيند، به طوري که حتي مي توانند به سرعت چندصد کيلومتر هم برسند.

شايد بتوان گفت يکي از اولين کساني که ايده ساخت آسانسورهاي فضايي را گسترش داد و عمومي کرد، آرتور سي کلارک بود. وي کتابي نوشت با عنوان «چشمه هاي بهشت» و در آن توضيح مي دهد چگونه مهندسان در جزيره يي خيالي در نزديکي سريلانکا يک پايگاه آسانسور فضايي تاسيس کردند. کتاب آرتور سي کلارک باعث شد ايده آسانسورهاي فضايي از محدوده نويسندگان علمي- تخيلي خارج شود و عموم مردم با آن آشنا شوند. هرچند کلارک اولين فردي نبود که اين ايده را مطرح مي کرد. گفته مي شود در سال 1895 يک دانشمند روس به نام «کنستانتين تسيولکوفسکي» هنگام بازديد از برج ايفل در پاريس، ايده آسانسوري که بتواند بشر را از زمين به فضا انتقال دهد، در ذهن خود پروراند. هرچند ايده وي به داستان «جک و لوبياي سحرآميز» شباهت داشت اما وي در ذهن خود، ايده ساخت يک قلعه فضايي را مي پروراند. البته لوبياي سحرآميز وي تا آن سوي زمين و مرزهاي فضا نيز رشد مي کرد.

سال ها بعد افرادي همچون آرتستو تانف (دانشمند روس) و جان ايزاک (اقيانوس شناس امريکايي) نيز به اين موضوع پرداختند. هرچند توجه چنداني را جلب نکردند. اما در سال 1965 جروم پيرسون از آزمايشگاه تحقيقاتي نيروي هوايي مقاله يي در اين باره منتشر کرد که توجه انجمن مهندسان پروازهاي هوايي را به خود جلب کرد. کلارک نيز براي نوشتن رمان معروف خود از اين مقاله الهام گرفت. پيرسون در توضيح مزيت هاي طرح خود مي گويد؛ آسانسور فضايي ابزاري است که مي تواند باعث کاهش هزينه سفرهاي فضايي شود. به عقيده وي هم اکنون يکي از مهم ترين روياهاي بشر سفر دوباره به ماه است اما هزينه هاي سنگين چنين سفري مانع از انجام آن مي شود. شايد آسانسور فضايي راهي براي کاهش اين هزينه ها باشد. مهم ترين مزيت اين آسانسورها و برج هاي فضايي آن است که مي توان بدون شک به فضا دست يافت. هرچند ايده ساخت آسانسورهاي فضايي بسيار جذاب و هيجان انگيز است اما مهندسان براي تحقق روياهاي خود بايد بر دشواري هاي بسياري چيره شوند، از جمله اينکه جنس مواد سازنده اين ساختارهاي فضايي چه بايد باشد؟ هرچند ايده پايگاه هاي فضايي براي نگارش يک داستان علمي- تخيلي بسيار مناسب است اما تا زماني که مواد جديدتر و روش هاي ارزان تري براي ساخت اين پايگاه ها ابداع نشده است قلعه هاي فضايي همچنان در همان داستان هاي علمي- تخيلي باقي خواهند ماند.

پيش نيازهاي ساخت آسانسور فضايي 

با اين همه بسياري از کارشناسان بر اين باورند که پيش از آنکه ساخت آسانسورها و پايگاه هاي فضايي عملي شود بشر بايد در پنج حوزه مختلف به دستاوردهاي قابل توجهي برسد. اول توليد مواد با استحکام زياد براي ساخت کابل ها و برج ها. موادي مثل آلومينا و کوارتز استحکام کششي زيادي دارند اما استحکام شان آنقدر زياد نيست که بتوان از آنها در ساخت آسانسور فضايي استفاده کرد. به نظر مي رسد نانولوله هاي کربني از استحکام مناسب براي ساخت تجهيزات آسانسور فضايي برخوردارند، زيرا وزن شان بسيار کم است و استحکام شان صد برابر فولاد است. دوم عرضه فناوري هاي لازم براي ساخت و بهره برداري از چنين ساختارهاي بلندي در فضا. سوم توليد مواد سبک و چندسازه (کامپوزيت) براي ساخت برج هاي مرتفع. هرچند امروزه مي توان با استفاده از مواد مناسب و روش هاي جديد بناهايي به ارتفاع چند کيلومتر ساخت اما با استفاده از مواد بهتر مي توان از هزينه ها کاست و ساخت برج هاي بلند را اقتصادي تر کرد. چهارم ابداع سيستم هاي پيشران الکترومغناطيسي با سرعت زياد که بتوان از آن در سيستم هاي حمل و نقل بار و مسافر استفاده کرد. شايد اين سيستم ها مشابه سيستم هاي اتوبوس هاي برقي باشد که امروزه در فرودگاه ها براي انتقال مسافران بين پايانه هاي مسافربري به کار مي رود. اين سيستم هاي مسافربري با ريل ها تماس ندارند بلکه در فضاي بالاي ريل ها شناورند و توسط مگنت هايي به حرکت درمي آيند و به همين دليل اين سيستم حمل و نقل بخش هاي متحرک ندارد. اين مزيت به آسانسور امکان مي دهد بدون اصطکاک و سايش ناشي از آن به سرعت هاي زياد برسد. پنجم ابداع زيرساخت هاي لازم براي توليد تجهيزات فضايي لازم و انتقال آنان از زمين به مدار. هم اکنون علاوه بر فناوري هاي لازم (که برخي در دسترس اند و برخي هنوز ابداع نشده اند) هزينه هاي زياد ساخت آن نيز از جمله يکي از مهم ترين موانع محسوب مي شود اما برخي کارشناسان مي گويند هزينه هاي زياد ساخت يک آسانسور فضايي را مي توان با توجه به ميزان زياد استفاده از آن و کاربردهاي آن در انتقال مسافر، محموله هاي فضايي و انتقال گردشگران به فضا توجيه کرد. 

مي گويند در يکي از سخنراني هاي آرتور سي کلارک يکي از حاضران از وي پرسيد روياي ساخت آسانسورهاي فضايي کي محقق مي شود؟ وي در پاسخ گفت؛ «50 سال پس از آنکه اين فکر براي کسي خنده دار نبود.»

منبع : اعتماد